Teksten
Genoeg tijd verspild: Philippe samen met Guy Verhofstadt in De Standaard - 08/12/2012
do 08 december 2011
De Europese constructie davert op haar grondvesten. De schuldencrisis is al maanden aan de gang en de Europese Unie heeft ze nog niet kunnen stoppen. Vanuit Parijs hoorden we de Franse president Nicolas Sarkozy en bondskanselier Angela Merkel eerder deze week een ‘Europese' oplossing aandragen. Gisteren kwamen ook de voorzitter van de Europese Raad, Herman Van Rompuy, en commissievoorzitter Jose Manuel Barroso met hun ‘Europese' oplossingen aanzetten.
Wie ze goed analyseert, ziet dat de plannen van Sarkozy en Merkel niet meer zijn dan een startpunt voor hervormingen. Ja, het is belangrijk dat er automatische sancties komen voor lidstaten die hun financiën laten ontsporen. Ja, het is belangrijk dat er een ‘gulden regel' in het Verdrag van de Europese Unie wordt opgenomen, die de lidstaten verplicht hun begrotingen in evenwicht te houden. Maar dat is niet voldoende. Al die voorstellen zullen de crisis niet stoppen. Ook de voorstellen van Van Rompuy en Barroso, die in dezelfde richting gaan, zullen finaal de euro niet redden.
Kwantumsprong maken
Wat we werkelijk nodig hebben, is van een heel andere orde. Het is noodzakelijk een échte politieke, economische en fiscale unie uit de grond te stampen, één politieke autoriteit die de muntunie stuurt. Doen we dat niet, dan blijft de euro ongeloofwaardig. Anders gezegd: het is onmogelijk één munt overeind te houden als die wordt aangestuurd vanuit zeventien landen, zeventien regeringen met zeventien verschillende economische strategieën en zeventien verschillende obligatiemarkten. Misschien kan er wel een staat bestaan zonder munt, maar een munt kan niet bestaan zonder staat. Dat is niet alleen onze opinie, maar ook die van Standard & Poor's, het ratingagentschap dat net daarom een ratingverlaging van de Europese landen in het vooruitzicht stelt.
De voorstellen van Merkel en Sarkozy gaan niet alleen niet ver genoeg, ze blijven ook uitgaan van de verkeerde, intergouvernementele methode. Die is gestoeld op het geloof dat de lidstaten zelf de monetaire unie moeten besturen. Merkel en Sarkozy geloven met andere woorden dat de lidstaten bekwaam zijn om zelf de gezondheid van onze gezamenlijke munt te bewaken. Maar de voorbije jaren heeft de realiteit het tegendeel aangetoond. Noch op het vlak van de begrotingsdiscipline, noch op het vlak van de noodzakelijke economische hervormingen zijn de lidstaten het afgelopen decennium in staat gebleken zo'n voorbeeldig gedrag van alle collega's in de eurozone af te dwingen.
In plaats van alleen de regels aan te scherpen, zoals nu staat opgetekend in de voorstellen die op tafel liggen, is het nodig een kwantumsprong te maken in de richting van een échte politieke en fiscale unie in Europa. Muizenstapjes alleen zullen de markten niet overtuigen. Creatieve interpretaties van het Verdrag, zoals het aanwenden van ‘protocol 12', zullen weinig soelaas brengen.
Wat werkelijk nodig is, is dat de unanimiteitsregel volledig verdwijnt en plaatsmaakt voor beslissingen met gekwalificeerde meerderheid. Cruciaal is dat alle lidstaten van de eurozone, behalve begrotingsdiscipline, ook grondige macro-economische hervormingen verplicht doorvoeren. Alleen op die manier kunnen we gedaan krijgen dat niet alleen de openbare financiën, maar ook het economische beleid in alle landen van de eurozone in dezelfde richting spoort.
Vervolgens moet er, in de schoot van de Europese Commissie, een échte Europese economische regering met uitgebreide bevoegdheden worden opgericht. Die zal het economische en fiscale beleid van de Europese Unie moeten uittekenen, zonder de macro-economische en budgettaire situatie van de lidstaten uit het oog te verliezen. Dat zal moeten gebeuren door een convergentiecode in te voeren, met minimum- en maximumstandaarden die alle lidstaten van de eurozone moeten respecteren.
Ook het Europese noodfonds zal grondig moeten worden hertekend. We zullen tot een structurele oplossing moeten komen door een Europees Monetair Fonds (EMF) op te richten, een volwaardige communautaire instelling die de lidstaten in moeilijkheden zal bijstaan, zij het onder erg strikte voorwaarden.
Ten dode opgeschreven
Tot slot is er de prangende vraag hoe we de stabiliteit en liquiditeit van de financiële markten kunnen garanderen. De enige oplossing is de oprichting van een Europees schuldagentschap en een Europese obligatiemarkt. Of we het nu euro-obligaties, stabiliteitsobligaties of eurosecurities noemen, we moeten zo snel mogelijk op het Groenboek van de Europese Commissie reageren.
Minstens moet er een European collective redemption fund worden opgericht, wat de vijf Duitse wijzen hebben voorgesteld. Daarbij worden de nationale schulden boven 60 procent van het bbp op Europees niveau gebundeld, met als tegenprestatie het engagement van de betrokken eurolanden om die schulden zo snel mogelijk onder de 60 procent te brengen.
Dat alles realiseren, is de grote sprong voorwaarts die Europa nu moet maken. Gebeurt dat niet, dan is het Europese project ten dode opgeschreven.
Guy Verhofstadt, leider van de liberale fractie in het Europees Parlement, Open Vld
Philippe De Backer, lid van het Europees Parlement, Open Vld
